تهدید ایران به اختلال در فعالیت فرودگاه‌های کشورهای همسایه در واکنش به محدودیت پروازها

در پی تشدید تحریم‌های آمریکا علیه صنعت هوانوردی ایران و توقف بخشی از پروازهای بین‌المللی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، کشورهای همسایه را درباره همکاری با واشنگتن برای متوقف کردن پروازهای ایران تهدید کرد.

رضایی روز ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ در گفت‌وگو با تلویزیون دولتی ایران اعلام کرد اگر کشورهای همسایه با آمریکا برای جلوگیری از انجام پروازهای شرکت‌های ایرانی همکاری کنند، ایران نیز مانع فعالیت فرودگاه‌های آن کشورها خواهد شد.

این اظهارات در شرایطی مطرح شد که شرکت‌های هواپیمایی ایران دسترسی خود به برخی مقاصد خارجی را از دست داده‌اند، اما همچنان به تعدادی از مقاصد، از جمله چین و روسیه، پرواز دارند.

سازمان هواپیمایی کشوری ایران اعلام کرد فرودگاه‌های بغداد و مسقط از نیمه‌شب ۲۳ سپتامبر پذیرش پروازهای ایرانی را متوقف خواهند کرد. مجید اخوان، سخنگوی این سازمان، گفت مقام‌های ایرانی در حال بررسی انتقال پروازهای مقصد بغداد به فرودگاه بین‌المللی نجف هستند.

همچنین گرجستان و جمهوری آذربایجان توقف پروازهای شرکت‌های هواپیمایی ایرانی را تأیید کرده‌اند. گزارش‌های منتشرشده همچنین از تعلیق پروازهای ایران به قطر خبر می‌دهند. در مقابل، برخی مسیرهای بین‌المللی همچنان فعال باقی مانده‌اند.

این تحولات پس از آن رخ داد که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در ۲۱ سپتامبر هشدار داده بود ارائه‌دهندگان خدمات هوانوردی که با شرکت‌های هواپیمایی ایران همکاری کنند، با خطر تحریم‌های ثانویه مواجه خواهند شد. بر اساس این سیاست، ارائه خدماتی مانند سوخت‌رسانی، خدمات فرودگاهی و فروش بلیت به شرکت‌های تحریم‌شده می‌تواند برای شرکت‌های خارجی تبعات تحریمی داشته باشد.

با این حال، تحریم‌های جدید نتوانسته‌اند تمامی پروازهای بین‌المللی شرکت‌های ایرانی را متوقف کنند. بر اساس داده‌های FlightRadar24، یک فروند هواپیمای ماهان‌ایر از تهران پس از آغاز اجرای محدودیت‌های جدید در گوانگژو چین فرود آمده است. همچنین پروازهایی به مقصد شانگهای و برخی مسیرهای ترکیه همچنان در برنامه قرار داشتند.

چین نیز با اعمال این محدودیت‌های آمریکا مخالفت کرده و آن‌ها را غیرقانونی خوانده است. شرکت‌های هواپیمایی ایرانی همچنان برخی پروازهای مستقیم به شهرهای مختلف چین، از جمله پکن، شانگهای و گوانگژو، انجام می‌دهند.

واشنگتن تلاش دارد با اعمال فشار بر شرکت‌های خارجی ارائه‌دهنده خدمات به هواپیماهای ایرانی، فعالیت بین‌المللی شرکت‌های هواپیمایی ایران را محدود کند. وزارت خزانه‌داری آمریکا پیش‌تر اعلام کرده بود شرکت‌هایی که به شرکت‌های هواپیمایی تحریم‌شده خدمات ارائه می‌کنند، از جمله شرکت‌های خدمات بار و نمایندگان فروش، ممکن است خود نیز مشمول تحریم شوند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا در ۸ سپتامبر تحریم‌هایی را علیه ۳۶ هدف، از جمله ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی، اعمال کرد. آمریکا مدعی شده است که صنعت هوانوردی ایران برای انتقال تسلیحات و نیرو و همچنین تأمین هواپیما و تجهیزات از طریق واسطه‌های خارجی مورد استفاده قرار گرفته است.

در همین چارچوب، برخی مجوزهای مرتبط با فعالیت‌های هوانوردی نیز از سوی آمریکا لغو یا منقضی شده‌اند و یک مجوز موقت برای پایان دادن به برخی معاملات از پیش مجاز، در ساعت ۰۰:۰۱ بامداد ۲۳ سپتامبر به وقت شرق آمریکا منقضی شد.

در حال حاضر مشخص نیست ایران در صورت اجرای تهدید مطرح‌شده، چگونه قصد دارد مانع فعالیت فرودگاه‌های کشورهای همسایه شود.

منبع: www.aerotime.aero