شتاب‌بخشی به اجرای جهانی مدیریت جریان ترافیک هوایی با هدایت ایکائو
مقام‌های هوانوردی و مدیران صنعت هوانوردی جهان در نشست پنج‌روزه سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری (ایکائو) در مونترال، بر تسریع اجرای جهانی نظام مدیریت جریان ترافیک هوایی (ATFM) توافق کردند. این رویکرد با هماهنگی میان فرودگاه‌ها، شرکت‌های هواپیمایی، ارائه‌دهندگان خدمات ناوبری هوایی و نهادهای هواشناسی، به کاهش گلوگاه‌های عملیاتی، تأخیر پروازها، مصرف سوخت و انتشار آلاینده‌ها کمک می‌کند. ایکائو نیز قصد دارد با تدوین راهنماها و برگزاری کارگاه‌های منطقه‌ای، زمینه اجرای گسترده‌تر این نظام را فراهم کند.
مونترال –
نهادهای نظارتی هوانوردی و مدیران صنعت هوانوردی جهان برای تسریع در به‌کارگیری
نظام مدیریت جریان ترافیک هوایی (ATFM) در سطح بین‌المللی به توافق رسیده‌اند. این
توافق در پی افزایش بی‌سابقه تقاضا برای سفرهای هوایی و پیچیده‌تر شدن عملیات
هوانوردی حاصل شده است.
این اجماع، مهم‌ترین
دستاورد پنج روز گفت‌وگوی بین‌المللی به میزبانی سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری
(ایکائو) در مونترال به شمار می‌رود؛ نشستی که با هدف بررسی فشارهای فزاینده بر
شبکه جهانی فضای هوایی برگزار شد.
راهکارهای
هماهنگ برای آینده‌ای پیچیده‌تر
این توافق نشان‌دهنده
پذیرش این واقعیت از سوی جامعه بین‌المللی است که مدیریت جریان ترافیک هوایی در
مسیرهای فرامرزی، به رویکردی هماهنگ و مبتنی بر کل شبکه نیاز دارد.
از شرایط
نامساعد جوی گرفته تا محدودیت ظرفیت در یک فرودگاه، هرگونه اختلال می‌تواند به‌سرعت
به مناطق گسترده‌تری منتقل شود و حتی بر شبکه جهانی هوانوردی تأثیر بگذارد. به
همین دلیل، مدیریت مؤثر ترافیک هوایی بیش از گذشته به تبادل اطلاعات و هماهنگی
راهبردها میان کشورها وابسته است.
سیاست‌گذاران و
کارشناسان فنی بر ضرورت استفاده از فرآیندهای تصمیم‌گیری مشترک تأکید کردند؛
فرآیندهایی که فناوری، نیروی انسانی آموزش‌دیده، تجربه عملیاتی و جریان اطلاعات
دقیق و به‌روز را در کنار یکدیگر قرار می‌دهند.
ابزارهای
دیجیتال و تبادل داده نیز به تمامی بازیگران صنعت هوانوردی کمک می‌کنند تا برای
مواجهه با چالش‌های مختلف، از ازدحام روزمره گرفته تا اختلالات گسترده، برنامه‌ریزی
کنند، خود را با شرایط جدید تطبیق دهند و واکنش مناسب نشان دهند.
از همین رو،
نشست ایکائو از گسترش جهانی الزامات و سازوکارهای مدیریت جریان ترافیک هوایی حمایت
کرد.
مدیریت جریان
ترافیک هوایی چگونه عمل می‌کند؟
در نظام مدیریت
جریان ترافیک هوایی، به‌جای مدیریت جداگانه هر بخش از فضای هوایی، تصویری جامع از
وضعیت ترافیک در کل شبکه در اختیار ذی‌نفعان قرار می‌گیرد.
این نظام با
مشارکت ارائه‌دهندگان خدمات ناوبری هوایی، فرودگاه‌ها، شرکت‌های هواپیمایی و
نهادهای هواشناسی، امکان برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری هماهنگ را فراهم می‌کند.
نتیجه این
هماهنگی می‌تواند کاهش گلوگاه‌های عملیاتی، جلوگیری از تأخیرهای پیش‌بینی‌نشده،
کاهش مصرف سوخت و محدودکردن انتشار آلاینده‌ها باشد.
در شیوه‌های
سنتی، کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی عمدتاً مسئول مدیریت بخش مشخصی از فضای هوایی
بودند و هواپیماها را در طول مسیر، به‌صورت مرحله‌ای به بخش‌های بعدی تحویل می‌دادند.
مدیریت جریان ترافیک هوایی، این رویکرد را با نگاهی گسترده‌تر به کل شبکه تکمیل می‌کند
و به بازیگران مختلف اجازه می‌دهد اوج تقاضا را پیش‌بینی کرده و برای رویدادهای
غیرمنتظره آماده باشند.
بر اساس گزارش
ارائه‌شده در نشست، کشورهایی که این نظام را در فضاهای هوایی پرترافیک اجرا کرده‌اند،
بهبودهایی در قابلیت اطمینان، بهره‌وری عملیاتی و عملکرد زیست‌محیطی تجربه کرده‌اند.
با گسترش
دیجیتالی‌سازی و ورود کاربران جدید به فضای هوایی، از جمله هواپیماهای بدون
سرنشین، سامانه‌های پیشرفته جابه‌جایی هوایی، بهره‌برداران فضای هوایی در ارتفاعات
بالاتر و تاکسی‌های هوایی، هماهنگی سراسری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. چنین رویکردی
برای حفظ عملیات قابل پیش‌بینی و پایدار در هوانوردی قرن بیست‌ویکم ضروری خواهد
بود.
هدایت اجرای
جهانی ATFM توسط ایکائو
سازمان بین‌المللی
هوانوردی کشوری، به‌عنوان نهاد تخصصی سازمان ملل متحد در حوزه هوانوردی، با ۱۹۳ کشور عضو همکاری می‌کند تا اهداف
راهبردی خود را دنبال کند. چشم‌انداز این سازمان برای سال ۲۰۵۰، فراهم‌کردن حمل‌ونقل هوایی برای
همگان، بدون تلفات جانی و با انتشار خالص صفر کربن است.
نتایج نشست
جهانی ناوبری هوایی نشان می‌دهد که ایکائو از جایگاه ویژه‌ای برای هدایت اجرای
جهانی مدیریت جریان ترافیک هوایی برخوردار است. این سازمان هم‌اکنون در حال تدوین
استانداردها و رویه‌های مشترک، ارائه راهنمایی‌های فنی و حمایت از کشورها برای
هماهنگی و اجرای منطقه‌ای و بین‌منطقه‌ای این نظام است.
ایکائو در
ادامه تلاش خواهد کرد زمینه تصویب الزام جهانی اجرای مدیریت جریان ترافیک هوایی در
تمامی کشورهای عضو را فراهم کند. بر اساس برنامه مطرح‌شده، شورای ایکائو ممکن است
در سال‌های آینده درباره تبدیل این نظام به یک الزام رسمی تصمیم‌گیری کند.
تا پیش از
اتخاذ چنین تصمیمی، نتایج گفت‌وگوهای اخیر مبنایی برای تدوین راهنمایی‌های ایکائو
به مراجع ملی هوانوردی و تعیین اولویت‌های حمایت فنی این سازمان خواهد بود.
آغاز کارگاه‌های
منطقه‌ای از سال آینده
قرار است از
سال آینده میلادی، کارگاه‌هایی در تمامی مناطق ایکائو برگزار شود تا کشورهای عضو
بتوانند راهکارهای متناسب با نیازهای خود را برای اجرای مدیریت جریان ترافیک هوایی
طراحی کنند. همکاری‌های منطقه‌ای نیز بخشی از این فرآیند خواهد بود.
این انعطاف‌پذیری
به‌ویژه برای اقتصادهای در حال توسعه که هوانوردی در آن‌ها نقشی مهم در ایجاد فرصت‌های
اقتصادی و تقویت ارتباطات بین‌المللی دارد، اهمیت خواهد داشت.
ایکائو با
دنبال‌کردن این برنامه قصد دارد زمینه پذیرش گسترده‌تر مدیریت جریان ترافیک هوایی
را در میان مراجع ناوبری هوایی و فعالان صنعت در سراسر جهان فراهم کند تا شبکه
جهانی فضای هوایی برای چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی صنعت هوانوردی آماده‌تر شود.